Zakopane, miasto w województwie małopolskim, u podnóża Tatr i na ich pn. stokach oraz na obszarze Rowu Podtatrzańskiego, na wys. 800-1000 m n.p.m., nad Zakopianką, częciowo w obrębie Tatrzańskiego Parku Nar.; 29 tys. mieszkańców; stacja PKP (końcowa z Chabówki); największy w Polsce ośrodek turystyki górskiej i sportów zimowych (ok. 2 mil. osób rocznie); uzdrowisko klimatyczne; ośrodek regionu turystycznego Podhale (w okolicy liczne wsie o charakterze turystycznym); 15 tys. miejsc noclegowych, w tym 1 tys. w hotelach; sanatoria, domy wypoczynkowe, hotele, pensjonaty, domy wycieczkowe, Dom Turysty PTTK, schroniska turystyczne PTTK w górach, kwatery prywatne, schroniska młodzieżowe, zespół domków turystycznych kempingi, pole biwakowe; kolejka linowa na Kasprowy Wierch (dolna stacja w Kuźnicach, dl. 4291 m, różnica wys. 936 m), linowo-terenowa na Gubałówkę i linowo-krzesełkowa na Butorowy Wierch; wyciągi krzesełkowe na halach Gąsienicowej i Goryczkowej; zespół skoczni narciarskich na stokach Krokwi; wyciągi narciarskie; możliwość uprawiania snowboardu (pod Nosalem szkoła snowboardu), liczne znakowane szlaki turystyczne, basen ciepliczy (36,8°C) na stoku Antałówki. Rozwinięte szkolnictwo artystyczne i zawodowe, m.in.: Państw. Liceum Technik Piast. im. A. Kenara, Zespół Szkół Tkacko-Koronkarskich im. H. Modrzejewskiej, zespół szkół hotelarsko-turyst.; od 1985 działa Teatr im. S.I. Witkiewicza; ośr. wytwórczości sztuki lud. i tradycji folkloru podhalańskiego (stroje). Siedziba dyrekcji Tatrzańskiego Parku Nar., TOPR, działa tu Związek Podhalan, Tow. Muz. im. K. Szymanowskiego, Stowarzyszenie Przyjaciół Twórczości J. Kasprowicza, Tow. Ochrony Tatr; Tatrzańska Stacja Nauk. Zakładu Ochrony Przyrody i Zasobów Naturalnych PAN (Antałówka) z alpinarium; zakłady przemysłu spoż. i ludowo- artystycznego; działa Geotermia Podhalańska SA. Eksploatacja wód geotermalnych, które będą gł. nośnikiem energii zasilającej nowo budowaną kotłownię dla centrum Zakopanego (zmniejszenie zapylenia o 40%).
Na przeł. XVI i XVII w. osada na karczowisku p.n. Nowa Osada (wkrótce zmieniona na Z.), zał. przez Gąsieniców; Z. wzmiankowane 1564; przywilej osadniczy 1670; w XVIII i XIX w. niewielki ośr. górn.-hutn. (w Kuźnicach); 1772-1918 w zaborze austr.; Z. wchodziło w skład zakopiańskich dóbr kameralnych, sprzedanych 1824 przez rząd austr. E. Homolacsowi, od 1869 własność bankiera z Berlina, L. Eichborna, następnie — M. Pelca; 1889 Z. i dobra zakopiańskie zakupił na licytacji W. Zamoyski, który stworzył 1924 fundację nar. — podstawę ob. parku narodowego. W pol. XIX w. T. Chałubiński odkrył i spopularyzował właściwości klimatyczne Zakopanego.
Posty
